Taşeron İşçilerin Kıdem Tazminatları

Taşeron İşçilerin Kıdem Tazminatları konusu ile ilgili açıklama ve yargıtay kararlarına yer verilmiştir. Taşeron İşçilerin Kıdem Tazminatları konusu incelenirken Alt-Üst İşveren ilişkisini incelemek de fayda vardır.  Çünkü Taşeron İşçilerin Kıdem Tazminatları nda sorumluluk her iki taraftadır.

Alt işveren yönetmeliği; Madde 3.

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alt işveren: Bir işverenden, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan, bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,

b) Alt işverenlik sözleşmesi: Asıl işveren ile alt işveren arasında yazılı olarak yapılan ve 10 uncu maddede belirtilen hususları ihtiva eden sözleşmeyi,

c) Asıl iş: Mal veya hizmet üretiminin esasını oluşturan işi,

ç) Asıl işveren: İşyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işleri veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işleri diğer işverene veren, asıl işte kendisi de işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiyi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,

f) Kanun: 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununu,

g) Muvazaa:

1) İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde uzmanlık gerektirmeyen işlerin alt işverene verilmesini,

2) Daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile kurulan alt işverenlik ilişkisini,

3) Asıl işveren işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak hakları kısıtlanmak suretiyle çalıştırılmaya devam ettirilmesini,

4) Kamusal yükümlülüklerden kaçınmak veya işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut çalışma mevzuatından kaynaklanan haklarını kısıtlamak ya da ortadan kaldırmak gibi tarafların gerçek iradelerini gizlemeye yönelik işlemleri, ihtiva eden sözleşmeyi,

ğ) Yardımcı iş: İşyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin olmakla beraber doğrudan üretim organizasyonu içerisinde yer almayan, üretimin zorunlu bir unsuru olmayan ancak asıl iş devam ettikçe devam eden ve asıl işe bağımlı olan işi, ifade eder.

Madde 4 – (1) Asıl işveren alt işveren ilişkisinin kurulabilmesi için;

a) Asıl işverenin işyerinde mal veya hizmet üretimi işlerinde çalışan kendi işçileri de bulunmalıdır.

b) Alt işverene verilen iş, işyerinde mal veya hizmet üretiminin yardımcı işlerinden olmalıdır. Asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi durumunda ise, verilen iş işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olmalıdır.

c) Alt işveren, üstlendiği iş için görevlendirdiği işçilerini sadece o işyerinde aldığı işte çalıştırmalıdır.

ç) Alt işverene verilen iş, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin bir iş olmalı, asıl işe bağımlı ve asıl iş sürdüğü müddetçe devam eden bir iş olmalıdır.

d) Alt işveren, daha önce o işyerinde çalıştırılan bir kimse olmamalıdır. Ancak daha önce o işyerinde çalıştırılan işçinin bilahare tüzel kişi şirketin ya da adi ortaklığın hissedarı olması, alt işveren ilişkisi kurmasına engel teşkil etmez.

Madde 11 – (1) İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektiren iş, mal veya hizmet üretiminin zorunlu unsurlarından olan, işin niteliği gereği işletmenin kendi uzmanlığı dışında ayrı bir uzmanlık gerektiren iştir.

(2) İşverenin kendi işçileri ve yönetim organizasyonu ile mal veya hizmet üretimi yapması esastır.

(3) Ancak asıl iş;

a) İşletmenin ve işin gereği,

b) Teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi, şartlarının birlikte gerçekleşmesi halinde bölünerek alt işverene verilebilir.

(4) Asıl işin bir bölümünde iş alan alt işveren, üstlendiği işi bölerek bir başka işverene veremez.

Madde 12/2. Muvazaanın incelenmesinde özellikle;

a) Alt işverene verilen işin, işyerinde asıl işveren tarafından yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin asıl işin yardımcı işlerinden olup olmadığı,

b) Alt işverene verilen işin işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren bir iş olup olmadığı,

c) Alt işverenin daha önce o işyerinde çalıştırılan bir kişi olup olmadığı, ç) Alt işverenin işe uygun yeterli ekipman ile tecrübeye sahip olup olmadığı,

d) İstihdam edeceği işçilerin niteliklerinin yapılacak işe uygun olup olmadığı,

e) Alt işverene verilen işte asıl işveren adına koordinasyon ve denetimle görevlendirilenlerden başka asıl işverenin işçisinin çalışıp çalışmadığı,

f) Yapılan alt işverenlik sözleşmesinin iş hukukunun öngördüğü kamusal yükümlülüklerden kaçınmayı amaçlayıp amaçlamadığı,

g) Yapılan alt işverenlik sözleşmesinin işçilerin iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi yahut mevzuattan kaynaklanan bireysel veya kolektif haklarını kısıtlamaya ya da ortadan kaldırmaya yönelik yapılıp yapılmadığı, hususları göz önünde bulundurulur.

Taşeron İşçilerin Kıdem Tazminatları – Yargıtay Kararları

 YARGITAY: TAŞERON İŞÇİLERİN KIDEM TAZMİNATI

T.C. YARGITAY 9.Hukuk Dairesi Esas:  2012/21736 Karar: 2012/23665 Karar Tarihi: 19.06.2012

İŞÇİ ALACAKLARI DAVASI – DAVALI ASIL İŞVERENİN İŞYERİNİ DEVRETTİĞİ TARİHE KADAR OLAN ÇALIŞMALARI SEBEBİYLE KIDEM TAZMİNATINDAN SORUMLU OLDUĞU – SORUMLULUK DÖNEMİNDEKİ SÜRE İLE DEVİR TARİHİNDEKİ ÜCRETİ ÜZERİNDEN KIDEM TAZMİNATININ BELİRLENMESİ GEREKTİĞİ

ÖZET: Davalı asıl işveren işyerini devrettiği tarihe kadar olan çalışmaları sebebiyle kıdem tazminatından sorumlu olup, sorumluluk dönemindeki süre ile devir tarihindeki ücreti üzerinden kıdem tazminatı belirlenerek hüküm altına alınmalıdır. Devreden asıl işverenin, devirden sonra doğan ve devir öncesi dönemi ilgilendirmeyen taşeron işçilik alacaklarından sorumlu tutulması hatalıdır.

YARGITAY: TAŞERON İŞÇİLERİN KIDEM TAZMİNAT SORUMLULUĞU

T.C. YARGITAY 9.Hukuk Dairesi Esas:  2009/32096 Karar: 2012/19086 Karar Tarihi: 31.05.2012

İŞÇİ ALACAKLARI DAVASI – ÜCRET İLE ÜCRET FARKI ALACAKLARININ ÖDETİLMESİ – DAVACININ TALEP ETTİĞİ ALACAKLARDAN DAVALILARIN BİRLİKTE SORUMLU OLUP OLMADIĞI – ALT İŞVEREN İŞVEREN SIFATINI İLK DEFA ASIL İŞVERENDEN ALDIĞI İŞ İLE KAZANABİLECEĞİ

ÖZET: Davacı, ücret ile ücret farkı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacını talep ettiği alacaklardan davalıların birlikte sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. İşveren bir iş sözleşmesine dayanarak işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişi ya da tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar olarak açıklanmıştır.. Alt işveren, işveren sıfatını ilk defa asıl işverenden aldığı iş ve bu işin görüldüğü işyeri nedeniyle kazanmış olabilir. Davalı R..  firması ile Y.. AŞ.den iş üstlenen diğer taşeron firmalar arasında ortak sağlık birimi kurulması için çeşitli tarihlerde iş sözleşmesi yapıldığı ve bu firmaların işçilerine davacıdan sağlık hizmeti alındığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla alt işveren davalıların imzaladıkları sözleşme dönemleri itibariyle birlikte istihdam olgusu gerçekleşmiştir. Bu durum dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken her firmanın ayrı ayrı sorumlu tutularak karar verilmesi doğru değildir.