Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır

Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır konusu ile ilgili açıklama ve yargıtay kararları yazımızda yer almıştır. Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır sorusuna cevap ararken, kıdem tazminatı ile ilgil bilgi verecek olursak, Kıdem tazminatı, bir işçinin her yıl artan bir oranda çalışmasının sonucunda kazandığı maddi bir haktır. Çalışanlar açısından uzun yıllardır verdikleri emeğin sonucu biriken kıdem tazminatı haklarını kullanmak oldukça önemli olmaktadır.  Ancak bazı durumlarda işçilere hakları olan kıdem tazminatları ödenmemekte veya belirli yollarla bu hakları ellerinden alınmaya çalışılmaktadır. Böylesi durumlarda işçiler, çalıştıkları yerin veya çalıştıkları şirketin merkez işyerinin bulunduğu iş mahkemesine açabilmektedirler.

Kıdem tazminatı hakkına sahip olabilmek için iş kanunun belirlediği çerçeveye uygun bir çalışma konumunda olmak gerekmektedir. Bununla ilgili yasa internet üzerinden kolaylıkla bulunabilir. Ayrıca işçiler açısından yasayı okuyarak haklarından haberdar olmak oldukça önem taşımaktadır. Şayet bir işçi kıdem tazminatı hakkına sahipse çalıştığı her yıl için tazminat olarak 30 işgünü kadarlık bir ücret hanesine eklenmektedir.

“Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır?” sorusu,  bu konuda bir haksızlığa maruz kalmış ancak hakları hakkında çok bilgi sahibi olmayan işçiler tarafından sıklıkla sorulmaktadır. Kıdem tazminatı davası açabilmek için öncelikle yasaların belirlemiş olduğu belirli durumların oluşması gerekmektedir. Genel olarak işverenin haksız yere iş sözleşmesini fesh etmesi, emeklilik vb. gibi durumlarda ya da çalışan kişinin vefat etmesi sonucu yakınları tarafından davanın açılması söz konusu olabilmektedir. Sonuncu durumda ise çalışan kişinin yakınlarının işçinin kıdem tazminatı hakkı bulunduğunu mahkemey ispat etmesi gerekmektedir.

Belirtmek gerekir ki özellikle ülkemizde, çalışanların haklarına karşı olan ilgisi ve hakları ile ilgili araştırmaları oldukça azdır. Bu büyük oranda sistemli olmayan ve esnek, sigortasız çalışma koşullarının yaygınlığından da kaynaklanmaktadır. Örneğin, her çalışan, internet üzerinden kıdem tazminatı hakları ile ilgili bilgi alabilir. Ayrıca arama motorlarına “Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır?” ,kelimeleri yazılarak yapılan aramalar sonucun oldukça nitelikli yazılar ve bilgiler barındıran web sayfaları çıkmaktadır. Bu konuda avukatların bir çok köşe yazısı da bulunabilmektedir.

Kıdem tazminatı davası açma konusunda, bazı işçilerin patron baskısı vb. gibi durumlardan kaynaklı çekinceleri de bulunabilmektedir. Burada belirtmek gerekir ki İş Mahkemeleri’ne açılan davalarda işçilere öncelik tanınmakta ve işçilerin haklarını almaları için daha duyarlı davranılmaktadır. Bu noktada hakları ile ilgili her hangi bir sıkıntı yaşayan işçilerin doğru hukuksal destek ve avukat yardımı ile haklarını geri almaları oldukça kolay olabilmektedir. Ayrıca dava giderleri de oldukça düşük belirlenen bu davalarda yine işçilerin geçim düzeyi üzerinden zorlanmamaları için bir hareket söz konusudur.

Emekli olan kişiler, kıdem tazminatı hakları için Sosyal Sigortalar’dan, “kıdem tazminatı alabilir.” İçerikli bir belge alarak, haklarını işverenden noter aracılığıyla bildirerek isteyebilmektedirler. Böyle durumlarda işverenlerin tazminat ödemediği de görülmektedir. Ancak, işçilerin ihtar göndererek ve yine ödenmeze mahkemeye başvurarak kıdem tazminatlarını ödettirdikleri sıklıkla gözükmektedir.

Gelişen teknoloji sayesinde, işçiler internet ortamından, konu ile ilgili sayısız bilgiye ulaşabilmektedirler. Bir çok işçinin yaşadığı sıkıntı ile ilgili sorduğu soruların, avukatlar tarafından bile cevaplandığı görülmektedir. Bu bakımdan teknolojideki ilerlemeler sayesinde işçiler bu konuda daha fazla destek alabilmektedirler. Belirtmek gerekir ki “Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır?” sorusunun da kesinlikle net bir cevabı yoktur. Bir çok işçinin yaşadığı farklı durumlara göre davaların açılış şekli ve toplanacak materyallerin niteliği de değişmektedir. Bu bakımdan dava açarken hukuksal destek ve avukat yardımı almak oldukça önemlidir. Ayrıca ülkemizde kıdem tazminatı ile ilgili yeni yasaların ve değişikliklerin gerçekleşmesi her geçen gün daha fazla gündeme gelmektedir. Bu bakımdan konu ile iilgili güncel haberleri takip ederek haklarını arama yolunda daha fazla donanmak işçiler açısından istenmeyen sonuçların önüne geçilmesinde oldukça yararlı olacaktır.

Kıdem Tazminatı Nedir?

Bir iş yerinden en az bir yıl çalışmış olup, yasalarda belirtilen şartlar ile işten ayrılan kişilerin işverenden alabilecekleri toplu para kıdem tazminatı olmaktadır. Kıdem tazminatının hesaplanması konusunda işçinin son ay aldığı bürüt ücret dikkate alınmaktadır. İşçiye yapılacak kıdem tazminatının hesaplanması, iş yerinde çalıştığı her yıl için son ay aldığı bürüt ücret şeklinde olmaktadır. Bu yapılacak ödemeden sadece damga vergisi kesilmektedir.

Bir işçinin kıdem tazminatı alabilmesi konusunda işten ayrılma durumlarına dört farklı başlık bulunmaktadır. Bunlar birisi işçinin kendi isteği ile işten ayrılmasıdır. Diğeri ise işverenin işçiyi işten çıkartması durumudur. Ayrıca işçinin ölümü halinde ve emekliye ayrılması halinde de kıdem tazminatı almaya hak kazanması mümkün olabilmektedir. Bu dört farklı durum içinde belirli şartlar gerekebilmektedir.

Kıdem Tazminatı Kazanmada Bir Yıllık Süre Şartı

Kıdem tazminatı almak isteyen veya işten ayrılış sebebinin kıdem tazminatı almayı hak edecek bir sebep olduğunu merak eden kişiler için ilk öncelik çalışma yılı olmaktadır. Ayrılacak ve kıdem tazminatı alınacak iş yerinde bir yıldan az bir süredir çalışılması durumunda kıdem tazminatının alınması mümkün olmamaktadır. Bu sebeple bir seneden az çalışma süresi olanlar kıdem tazminatı almaya hak kazanamazlar.

Bir iş verinin farklı iş yerlerinde değişik zamanlarda yapılan çalışmalar tek bir çalışma olarak toplanabilmektedir. Aynı şekilde bir iş yerinin devredilmesi sonrasında da toplam çalışma süresi üzerinden kıdem tazminatı hesaplanmaktadır.

İşçinin Kendi İsteği İle İşten Ayrılması Sonrasında Kıdem Tazminatı Alınması

Bir işyerinde çalışan işçinin işten ayrılması konusunu iki duruma ayırmak mümkün olabilmektedir. Kıdem tazminatı yönünden yapılacak bu ayırımın birisi işçinin haklı bir sebep ile işten ayrılmasıdır. Diğeri ise işçinin kendi isteği ile istifa ederek işten ayrılmasıdır.

İşçinin Haklı Nedenler İle İşten Ayrılması Durumunda Kıdem Tazminatı Alınması

İşçinin işten ayrılması konusunda hangi nedenlerin haklı neden olabileceği ve kıdem tazminatı almaya hak kazanacak neden olacağı yasalarımızda açık bir şekilde belirtilmiştir. İş Kanunun 24.maddesinde açık bir şekilde kıdem tazminatını almaya hak kazandıracak işten ayrılma nedenleri sıralanmıştır. Yasanın bu maddesinde bulunan bir nedenden dolayı iş sözleşmesini fesheden bir işçi kıdem tazminatı almaya hak kazanmış olmaktadır. Aşağıda bu maddede yazan tüm sebeple belirtilmiştir. Aşağıdaki yazan nedenler birisi ile 6 gün içerisinde iş sözleşmesini fesheden kişi kıdem tazminatı almaya hak kazanmış olmaktadır.

  • İşçinin ücretinin tam olarak ödenmemesi veya zamanında ödenmemesi durumunda
  • İşçiye iş sözleşmesinde belirtilmiş olan çalışma şartlarının sağlanmamış olması durumunda
  • İş yerinde bir sebepten dolayı çalışmanın ve işleyişin bir haftadan fazla süre ile durması durumunda
  • İş yerinde cinsel tacize uğrayan işçinin bu durumu iş vere bildirmesi ve iş verinin bu durumda bir önlem ve tedbir almaması durumunda
  • İşverenin işçiye veya ailesinden birisine karşı hapis cezası gerektirecek bir suç işlemesi durumunda
  • İşverenin işçi hakkında iftira ve ithamlarda bulunması durumunda
  • İşverenin işçiyi veya ailesinden birisini tehdit etmesi durumunda
  • İşverenin işçiyi veya ailesinden birisini bir suça teşvik etmesi durumunda
  • İşverenin kendisinin işçiye cinsel tacizde bulunması durumunda
  • İşverenin işçiye veya ailesinden birisine hakaret etmesi, kötü davranışta bulunması durumunda
  • İşçinin işveren ile yaptığı sözleşmede çalışma süresi, ücret, işin niteliği ve çalışma şartları bigi konularda yanıltılmış olması
  • İşçinin sürekli olarak görüştüğü işverenin veya iş yerinde çalışan başka bir işçinin bulaşıcı bir hastalığa yakalanması durumunda
  • Yapılan işin niteliğinden kaynaklanan durumlar nedeni ile işçinin sağlığının ve yaşamının tehlikeye girmesi durumunda

İşçinin İstifa Etmesi Durumunda Kıdem Tazminatı Alınması

İşçilerin kendi istekleri ile istifa ederek işten ayrılması durumunda kıdem tazminatı almaları mümkün değildir. Yasalarca belirtilmiş olan işten ayrılmak konusundaki haklı sebeplerin olmaması durumunda kıdem tazminatı alınamamaktadır. Ancak aşağıda belirtilecek üç durum buna istisna olmaktadır. Bu üç durumun gerçekleşmesi ile işçiler herhangi bir haklı sebep göstermeksizin kıdem tazminatı almaya hak kazanabilmektedir. Kıdem tazminatını haklı sebep olmadan işten ayrılarak almaya hak kazanılacak sebepler;

  • Evlenen kadın işçinin, evlilik tarihinden itibaren bir sene içerisinde kendi isteği ile işten ayrılması durumu
  • Zorunlu askerlik görevi zamanı gelen ve muvazzaf askerlik görevine gidecek olan erkek işçilerin işten kendi istekleri ile ayrılması durumu
  • Sigortalılık süresi 15 yılı geçmiş olan ve toplam 3600 pirim ödemesini yapmış olan işçilerin emeklilik için SGK müdürlüğünden alacakları ilgili yazıyı işverene vermeleri ile işten ayrılmaları durumu olmaktadır.

İşverenin İşçiyi İşten Çıkartması Durumunda Kıdem Tazminatının Alınması

İşverenler çalışan işçilerini temel olarak iki farklı durum ile işçilerin iş sözleşmesini feshetmektedirler. Bunlar birisi işverenin haklı bir sebep ile işçinin iş sözleşmesini feshetmeleridir. Diğer bir sebep ise haklı bir sebep olmadan veya İş Kanununun 17.maddesi gereğinde iş sözleşmesini feshetmesi durumudur.

İşverenin İş Sözleşmesini Haklı bir Sebep İle Feshetmesi Durumunda Kıdem Tazminatı

İş Kanunun 25.maddesinde işverenin iş sözleşmesini haklı nedenler ile feshetmesi konusunda açıklamalar yapılmıştır. Bu maddede iş sözleşmesinin işveren tarafından hangi haklı sebepler ile feshedebileceği tek tek sıralanmıştır. Bu maddede sıralanan nedenler dört ana grup altında düzenlenmiştir. Bu gruplar; işçinin gözaltına alınması veya tutuklanması, zorlayıcı sebepler, iyi niyet kurallarına aykırılık ve ahlak ile sağlık sebepleri bulunmaktadır.

İş Kanunun 17. Maddesinde belirtilen bu nedenler içerisinde bulunan ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık durumu ile iş sözleşmesinin feshedilmesi işçinin kıdem tazminatı almasına engel olmaktadır. Diğer nedenler ile iş sözleşmesi feshedilen işçilerin kıdem tazminatı almaları mümkün olmaktadır. Bu sebeple aşağıda kıdem tazminatı almaya hak kazanılan maddeler belirtilmektedir. Aşağıdaki nedenler ile iş sözleşmesi feshedilen işçi kıdem tazminatı almaya hak kazanmış durumdadır.

  • İşçinin kendi hatası nedeni ile yakalandığı bir hastalık nedeni ile veya engellik durumu ile bir ayda 5 iş günü işe gelmemesi durumunda veya arka arkaya 3 iş günü işe gelmemesi durumunda
  • İşçinin kendi hatası ile veya farklı bir durum ile yakalandığı hastalıktan kurtulamayacak olması ve bu hastalığın çalışmasına engel olacağı durumu belirten sağlık kurulu raporu alması durumunda
  • İşçinin bir haftadan fazla bir sebep ile iş yerinde çalışmasını engelleyecek mücrim bir sebebin olması durumunda
  • İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması gibi durumlarda bu süresinin işçinin ihbar/bildirim süresini aşması durumunda

İşverenin işçinin iş sözleşmesini kıdem tazminatı almaya hak kazandırmayacak şekilde feshetmesi de mümkündür. Aşağıdaki sebepler ile işveren işçinin iş sözleşmesini feshetmesi durumunda işçi kıdem tazminatı alamayacaktır.

  • İşçinin işverenin işin gereği için istediği vasıfların kendisinde olduğunu beyan etmesi ve bunun yanıltıcı olması ile işvereni aldatmış olması durumunda
  • İşçinin işverenin kendisi veya ailesi hakkında iftira be ithamda bulunması durumunda
  • İşçinin başka bir işçiye cinsel tacizde bulunması durumunda
  • İşçinin işverene, işverenin ailesine veya iş yerinde çalışmakta olan bir başka işçiye sataşması durumunda
  • İşçinin işyerine alkol veya uyuşturucu almış olarak gelmesi veya bu maddeleri iş yerinde kullanmış olması durumunda
  • İşçinin hırsızlık yapması, işverenin güvenini kötüye kullanması ve işverene bağlılık kurallarına uymaması durumunda
  • İşçinin işyerinde işlediği bir suçun 7 günden fazla hapis cezası gerektirmesi ve bunun ertelenmemesi durumunda
  • İşçinin bir mazeret belirtmeden veya izin almadan arka arkaya 2 iş günü işe gelmemesi, bir ay içerisinde iki kez herhangi bir tatilden sonraki iş günü işe gelmemesi ve bir ay içerisinde toplam üç gün işe gelememesi durumunda
  • İşçinin görevini kendisine bildirilmesi ve hatırlatılması ve ısrar ile yapmaması durumunda
  • İşçinin kendi hatası nedeni ile işyerinde güvenliği tehlikeye atması durumunda
  • İşçinin kendi hatası nedeni ile şe yerinde oluşturduğu hasarın miktarının bir aylık ücretini aşması durumunda

İşverenin İş Sözleşmesini Haklı Bir Neden Olmadan Feshetmesi Durumunda Kıdem Tazminatı Alınması

Yukarıda belirtilen nedenler dışında, ortada bir neden olmaksızın işverenin işçinin iş sözleşmesini feshetmesi ve işçiyi işten çıkartması durumunda kıdem tazminatı ödemesi gerekmektedir. Bu durumda kıdem tazminatı için gerekli olan tek şart o iş yerinde bir yıldan fazla süredir çalışmak olmaktadır. İŞ Kanunun 17. Maddesi gereğinde işveren bir sebep göstererek veya göstermeyerek işçinin iş sözleşmesini feshetmesi durumunda işçi kıdem tazminatı almaya hak kazanacaktır.

İşçinin Ölümü Halinde Kıdem Tazminatı Alınması

İşçinin ölmesi durumunda işveren işçinin yasal mirasçılarına kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Bu durumda da gerekli olan tek şart ölen işçinin o iş yerinde bir senden fazla süre ile çalışmakta olmasıdır.

İşçinin Emekli Olması Durumunda Kıdem Tazminatı Alınması

İşçinin prim ödeme gün sayısını doldurması ve çalışması gereken yıl süresini doldurması durumunda emekli olmayı hak etmiş olmaktadır. Bu şekilde emekli olacak işçilerin iş sözleşmesini feshetmesi durumunda işverenden kıdem tazminatı almaya hak kazanacaklardır.

Kıdem tazminatları işçilerin çalışmalarının ve emeklerinin bir karşılığı olmaktadır. Çalışma hayatı boyunca işinde başarılı olan ve bir yıldan fazla sürelerce çalışmalarını sürdüren işçilerin bu hakları yasalarca koruma altında bulunmaktadır. Bu yasalarca koruma altında olan haklarından yararlanmak isteyen işçilerin iş sözleşmesini feshetmek istemesi veya işveren tarafından feshedilmesi durumunda yasaları ve bu konudaki haklarını iyi şekilde bilmeleri gerekmektedir

Yargıtay Kararı – Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır

1. T.C. YARGITAY 7.Hukuk Dairesi

Esas:  2013/5279 Karar: 2013/12346 Karar Tarihi: 01.07.2013 – Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır
KONU : İŞÇİ ALACAKLARI DAVASI – İŞ AKDİNİN İHALE SÜRESİNİN BİTMESİ NEDENİYLE FESHEDİLDİĞİ – BİLİRKİŞİ MARİFETİYLE ŞİRKETİN MALİ KAYITLARI İNCELENMEK SURETİYLE KIDEM TAZMİNATI ÖDENMESİ YAPILIP YAPILMADIĞININ TESPİTİ – HÜKMÜN BOZULDUĞU
ÖZET: Somut olayda, davacının iş akdinin ihale süresinin bitmesi nedeniyle feshedildiği, her ne kadar davalı tarafından dosyaya kıdem tazminatı ödendiğinden bahisle ibraname sunulmuş ise de, davacının bu parayı hiç almadığı yönündeki inkarı göz önünde tutularak, bilirkişi marifetiyle davalı işveren şirketin mali kayıtları incelenmek suretiyle bu paranın kayıtlarda yer alıp almadığının saptanması ve çıkacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken ödemenin yapıldığının kabulü ile kıdem tazminatından mahsubu hatalı olup, bozma nedenidir.Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır

2. T.C. YARGITAY 7.Hukuk Dairesi

Esas:  2013/5432 Karar: 2013/12388 Karar Tarihi: 01.07.2013 -Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır
KONU: İŞÇİ ALACAKLARI DAVASI – DAVACI İŞÇİ TARAFINDAN DAVALI İŞVERENİN İŞ AKDİNİ HAKSIZ OLARAK FESHETTİĞİ – ALACAKLARININ VARLIĞININ İSPAT EDİLEMEDİĞİ GEREKÇESİ İLE KIDEM TAZMİNATI İSTEKLERİNİN REDDİNE KARAR – İSPAT YÜKÜNÜN DAVALI İŞVERENE DÜŞECEĞİ
ÖZET: Mahkemece, davacı işçi tarafından davalı işverenin iş akdini haksız olarak feshettiğinin ve alacaklarının varlığının ispat edilemediği gerekçesi ile kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret ve yıllık izin alacağı isteklerinin reddine karar verilmiştir. İş Hukukunda, feshin haklı olarak yapıldığının ispat yükü davalı işverene düşer. Ödenmeyen ücret ve yıllık izin alacaklarının ödendiğinin ispat yükü de yine davalı işverene aittir. Davacının sözleşmenin haksız feshedildiğini, ücret ve yıllık izin alacaklarının ödenmediğinin ispatı için delil sunması gerekliliği yoktur. Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır.
İş Hukukunda, feshin haklı olarak yapıldığının ispat yükü davalı işverene düşer. Ödenmeyen ücret ve yıllık izin alacaklarının ödendiğinin ispat yükü de yine davalı işverene aittir. Davacının sözleşmenin haksız feshedildiğini, ücret ve yıllık izin alacaklarının ödenmediğinin ispatı için delil sunması gerekliliği yoktur.

Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır

Kıdem Tazminat Davası Nasıl Açılır