İcra Takibi Çek Tazminatı

İcra Takibi Çek Tazminatı, TTK’nın 783/3 maddesine göre “Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin %10’unu ödemekle yükümlü olduktan başka, çek hamilin çekin ödenmemesinden uğradığı zararı da tazmin eder.” İcra Takibi Çek Tazminatı, 6762 sayılı TTK’nun 695/3 maddesince %5 olan çek tazminatı oranı 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 783/3. maddesince % 10’a çıkarılmıştır.

ÇEK İCRA TAKİBİ VE ÖNCESİ YASAL DÜZENLEME

Çek ile ilgili  yapılan yasal düzenlemde 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Vade” başlıklı 707. maddesinde; “Çek, görüldüğünde ödenir. Buna aykırı her hangi bir kayıt yazılmamış hükmündedir. Keşide günü olarak gösterilen günden önce ödenmek için ibraz olunan bir çek ibraz günü ödenir.” denilmekte;

708. maddesinde de “Ödeme İçin İbraz” başlığı altında; “Bir çek, keşide edildiği yerde ödenecekse on gün; keşide edildiği yerden başka bir yerde ödenecekse bir ay içinde muhataba ibraz edilmelidir. Ödeneceği memleketten başka bir memlekette keşide edilen çek, keşide yeri ile ödeme yeri aynı kıtada ise bir ay ve ayrı ayrı kıtalarda ise üç ay içinde muhataba ibraz edilmelidir.

Bu bakımdan, bir Avrupa memleketinde çekilip ve Akdeniz’de sahili bulunan bir memlekette ödenecek olan ve bilmukabele Akdeniz’de sahili olan bir memlekette çekilip bir Avrupa memleketinde ödenmesi lazım gelen çekler aynı kıtada keşide edilmiş ve ödenmesi şart kılınmış sayılır.

Yukarda yazılı müddetler, çekte keşide günü olarak gösterilen tarihten itibaren işler.” hükmü yer almaktadır. Aynı Kanun’un “Çekten Cayma” başlıklı 711. maddesi uyarınca; “Çekten cayma, ancak ibraz müddeti geçtikten sonra hüküm ifade eder.

Çekten cayılmamışsa, muhatap, ibraz müddetinin geçmesinden sonra dahi çeki ödeyebilir. Keşideci çekin kendisinin veya üçüncü bir kimsenin elinden rızası olmaksızın çıkmış olduğu iddiasında ise muhatabı çeki ödemekten menedebilir.”,

“Ödemeden İmtina”, “Hamilin Müracaat Hakları” başlıklı 720. maddesinde (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 808. maddesi) ise; “Vaktinde ibraz edilmiş olan çekin ödenmemiş olduğu ve ödenmeden imtina keyfiyeti:

1. Resmi bir vesika ile (Protesto);

2. Muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle, çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla;

3. Bir takas odasının, çek vaktinde teslim edildiği halde ödenmediğini tesbit eden tarihli bir beyanı ile; sabit bulunduğu takdirde hamil; cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı müracaat haklarını kullanabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yargıtay Kararı – İcra Takibi Çek Tazminatı

YARGITAY KARARI: İCRA TAKİBİ ÇEK TAZMİNATI

T.C. YARGITAY 12.Hukuk Dairesi Esas:  2014/29455 Karar: 2015/4760 Karar Tarihi: 05.03.2015

TAKİBİN İPTALİ İSTEMİ – ÖDEME YASAĞI KARARI NEDENİYLE MÜŞTEKİ BORÇLU TARAFINDAN KARŞILIĞI BULUNDURULAN ÇEK BEDELİNİN ÖDENMEMESİNDEN DOLAYI ÇEK TAZMİNATINDAN SORUMLU TUTULUNAMAYACAĞI – KARŞILIKSIZ ÇEK TAZMİNATI YÖNÜNDEN TAKİBİN İPTALİNİN İSABETLİ OLUŞU

ÖZET: Mahkemece, takipte talep edilen karşılıksız çek tazminatı yönünden takibin iptaline karar verilmesi doğru ise de; işlemiş faiz, komisyon, icra masrafları ve vekalet ücreti yönünden de takibin iptali yönünde hüküm tesisi isabetsizdir. (6102 S. K. m. 783)

YARGITAY KARARI: ÇEK İCRA TAKİBİ VE ŞİKAYET

T.C. YARGITAY 12.Hukuk Dairesi Esas:  2015/1624 Karar: 2015/12392 Karar Tarihi: 05.05.2015

ŞİKAYET DAVASI – ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNDE GÖRÜLEN MENFİ TESPİT DAVASINDA ÇEKİN İBRAZI HALİNDE ÖDENMEMESİ YÖNÜNDE TEDBİR KARARI VERİLDİĞİ – TAKİP YAPILMAMASI YÖNÜNDE VERİLEN BİR TEDBİR KARARININ BULUNMADIĞI – HÜKMÜN BOZULMASI

ÖZET: Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen menfi tespit davasında da çekin ibrazı halinde ödenmemesi yönünde tedbir kararı verildiği, takip yapılmaması yönünde verilen bir tedbir kararının da bulunmadığı görülmüştür. Hal böyle olunca, mahkemece, şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle, aksi şekilde hüküm tesisi isabetsizdir. Hükmün bozulması gerekmiştir.